Brand

Dit is een hele rare week geweest. Je leest wel eens dat mensen zeggen dat zij het gevoel hadden in een "rollercoaster" te zitten;  ik weet nu precies wat zij daarmee bedoelen.

Zoals al in mijn vorige blog verteld, waren wij (Peter, ik en 2 vriendinnen) zondagavond naar Viseu voor het concert "een Duits Requiem" van Brahms.  De hele zondag zagen wij thuis aan alle kanten al rookpluimen van de bosbranden. Voor de zekerheid hadden wij H. gevraagd om bij calamiteiten voor onze honden te zorgen. Achteraf, zeggen wij nu, hadden wij nooit weg moeten gaan, maar ja wij waren inmiddels wel gewend aan rookpluimen in de verte.

 

de rookpluimen in de verte

Voor het concert met nog een bevriend stel bij een Indiaas restaurant een hapje gegeten en daarna naar het concert, wat erg mooi was en plaats vond in een prachtige entourage. 

koor en orkest

Na afloop nog een kopje koffie gedronken en toen richting huis gereden. Na een tijdje rijden zagen wij overal branden en brandjes langs de weg en steeds meer rook. In de buurt van Tondela moesten wij zelfs op de weg omdraaien omdat het te gevaarlijk werd om verder te rijden. Wij zijn toen Tondela ingereden. In het stadje hing ook heel veel rook en ook daar zagen wij overal brandjes. Aan de zuidkant van Tondela konden wij weer de weg oprijden. Deze was niet afgesloten door de politie of brandweer, dus namen wij aan dat wij veilig verder konden. Dit werd een echte helletocht. Regelmatig moesten wij stapvoets rijden, omdat je niets zag door de dikke rookwolken en steeds vlogen er brandende stukken schors en wat dan ook om ons heen. Overal langs de weg brandde het. Ik heb echt getwijfeld of wij dit wel zouden overleven.

 

onderweg vanuit de auto gefotografeerd

Toen wij bij Sta Comba Dão kwamen was de weg afgesloten door de politie en werden wij het stadje ingeleid. Overal om ons heen zag je vlammen en dikke rook. In het centrum van SCD de auto geparkeerd en al snel kwam er een jonge vrouw in een rood hesje ons ophalen om naar de noodopvang in het cultureel centrum te gaan.

 

bij de noodopvang

Hier waren al heel veel mensen en busjes reden af en aan om nog meer evacués te brengen. Wij konden in de theaterzaal gaan zitten en kregen water en later wat koekjes aangeboden. Telefoneren lukte niet, onze provider was uitgevallen en de telefoons van onze vrienden waren leeg. Halverwege de nacht lukte het M. om haar man te bellen en hoorden wij dat het op dat moment nog rustig was in Vila do Mato.

 

's nachts in Santa Comba Dão

's nachts in Santa Comba Dão

Wij zijn daar tot ca. 6.00uur gebleven en hoorden toen dat de weg richting Coimbra was vrijgegeven. Of wij in Tabua konden komen was nog niet duidelijk, maar wij moesten het maar proberen. De hele weg naar huis zagen wij onderweg nog steeds grote en kleinere branden, maar al die tijd geen enkele keer een brandweer gezien, die aan het blussen was. Dit was ook echt onbegonnen werk. Er waren er veel te veel en de prioriteit lag natuurlijk bij bescherming van huizen/mensen.

Vlak voor de rotonde bij Vila do Mato moest Peter nog flink uitwijken met de auto, want er waren bomen over de weg gevallen. Tot bij de ingang van het dorp waren alle velden zwart geblakerd. Dus wij maakten ons steeds meer zorgen over wat wij thuis zouden aantreffen. Tot onze verbazing was alles rustig en onaangetast. De hondjes waren blij ons te zien en huppelden vrolijk buiten rond.

 

Omdat het nog steeds overal brandde en wij er niet van uit konden gaan dat het bij ons veilig zou blijven, hebben wij de auto ingepakt met "onmisbare" en geliefde bezittingen. Daarna begon het lange wachten en de onzekerheid. Je weet niets, je weet niet hoe het je vrienden en kennissen is vergaan, gaat het nu wel of niet regenen, wanneer is het moment aangebroken dat je moet vluchten, waarheen moet je vluchten. . . . .

De hele dag zagen wij brandjes aan de overkant van de rivier en ´s avonds een rode gloed die dan weer feller werd en dan weer wat afnam. Op een gegeven moment zagen wij op het pad achter de speelweide van de honden een aantal mensen richting het bos lopen. Dit deed ons erg denken aan de brand van een aantal jaren geleden, toen veel dorpelingen daar op een punt stonden te kijken of het vuur de rivier over zou springen. Wij zijn er dus ook maar heen gelopen en ik begreep dat het vuur nu daadwerkelijk de rivier over kwam. Wij hebben dat niet zelf gezien, achteraf bleek het ook niet waar.  De auto stond zo geparkeerd, dat wij alleen de honden maar hoefden in te laden en dan konden wij wegrijden.

Toch maar besloten om voorlopig thuis te blijven. Regelmatig naar buiten gelopen om te zien of het vuur er al aan kwam. Wij hebben er nog over gehad om om de beurt te gaan slapen, maar zijn toch maar "gewoon" gaan slapen erop vertrouwend dat de honden ons zouden waarschuwen. Om een uur of 3 hoorde ik dat het heel hard ging regenen en daarna kon ik met een gerust hart echt gaan slapen.

 

gelukkig hadden Dirk en Luzía nog een diepvries over èn een generator, dus de inhoud van onze diepvries zolang bij hen gestald

Op dinsdag zijn wij met de auto eerst naar Tábua gereden in de naïeve hoop dat wij daar nog een generator zouden kunnen kopen. Door de brand waren wij sinds maandagmorgen al verstoken van elektrisch en hadden wij dus ook geen stromend water (pomp werkt op elektrisch). Nee dus, heel misschien volgende week. Daarna naar Vila Nova naar L&L. Wij wisten inmiddels dat zij wel hadden moeten vluchten, maar in ieder geval veilig waren. Ik kon hen niet telefonisch bereiken, dus naar hun camping gereden in de hoop dat zij daar weer zouden zijn.

Onderweg weet je niet wat je ziet. Overal, waar je ook keek, was alles verbrand. Olijfbomen geknakt, hele bossen zwart geblakerd, de meeste velden verschroeid. In de dorpen en stadjes veel afgebrande huizen. Mensen die verslagen in groepjes bijeen staan te praten.  Overal lagen afgebroken en verbrande telefoon- en elektrische draden langs en over de weg. Die zijn hier immers altijd bovengronds. Het mobiele telefoonverkeer was daarom dan ook of overbelast of helemaal uitgevallen.

 

zwart geblakerde heuvels

  

van de houten telefoonpalen is niets meer over

De camping van L&L en de omgeving lag er zwart en verwoest bij. Gelukkig stond hun huis er nog wel, maar verder zijn zij alles kwijt en is de camping vanzelfsprekend gesloten. Martien, hun vaste overwinteraar, die ook heeft moeten vluchten voor het vuur, is voor hen een donatieactie gestart om hen de winter door te helpen. Want vanzelfsprekend zal het wel een tijd duren voor de camping weer open zal zijn. Voor wie nog geen email van Martien heeft gehad en toch iets wil bijdragen. Het banknummer is: PT50 0007 0000 0066 4899 2082 3 (invoeren zonder spaties) ten name van Elisabeth Frederika van Haften

 

foto:Martien Brand

Daarna gingen wij boodschappen doen in Oliveira en dat was verschrikkelijk. Ook hier alleen maar zwarte velden, maar langs de kant van de weg zag je ook diverse uitgebrande auto's liggen. Zelfs langs een weg al in de bebouwde kom. Hier kan ik verder geen woorden voor vinden om dit te beschrijven. . .

 

overal smeult het nog

Na het boodschappen doen, je kon trouwens alleen contant betalen, want de pinautomaten deden het niet, via een andere weg naar huis. Ook langs deze weg lagen wat uitgebrande auto's. In Midões, ons buurdorp, waren een aantal historische gebouwen middenin het dorp verwoest. Opvallend was dat uitsluitend huizen met een houten dak verwoest waren. De betonnen huizen, daar kon het vuur vlakbij zijn geweest, maar waren niet in brand gegaan.

 

veel, heel veel olijfbomen zijn verbrand

Het is heel raar, hier bij huis gaat het leven gewoon door. Wij wandelen 's morgens met de honden door het eucalyptusbos en als je niet te veel naar de overkant van de rivier kijkt, is er niets aan de hand. Terwijl aan de andere kant van het dorp de zwarte velden beginnen en voor je gevoel nooit meer ophouden. Waar je ook heen rijdt, waar je ook kijkt het is zwart.

 

bij ons lijkt alles normaal

Volgens de laatste berichten zijn er meer dan 40 dodelijke slachtoffers gevallen en ca. 70 gewonden, waaronder een aantal zwaar. Al het gebied ten noorden van de Taag is tot rampgebied verklaard. Het is toch onvoorstelbaar: een gebied zo groot als Nederland is in meer of mindere mate verbrand!

Er hangt hier een vreemde sfeer. Aan de ene kant een gevoel van saamhorigheid. Vage bekenden, die je vragen hoe het gaat of je huis er nog staat.  Mensen die je beter kent, die knuffel je en dan wensen wij elkaar sterkte. Maar er lopen ook veel mensen rond met een doffe blik in hun ogen.

Op meerdere plekken worden inzamelakties gehouden voor kleding, levensmiddelen en ook voer voor de dieren. Wij waren een paar dagen geleden bij zo'n inzamelcentrum om een paar zakken diervoer af te geven en het was heel mooi om te zien dat er een aantal pickupjes stonden met wat pakjes hooi om daar af te leveren. De solidariteit is erg groot. Door de droogte was er al niet veel hooi, maar toch staan boeren er wat van af om anderen te helpen.

Ik geef nog een bankrekening nummer. Dit is van een crowdfundaktie van vrienden van mij. Zij zamelen geld in om slachtoffers van de bosbranden op welke manier dan ook te ondersteunen. Zij hebben hiervoor ook de Facebookpagina Portugal Fire Fund Beira Baixa geopend. Banknummer:  PT50-0045 3456 4029 3134 1240 5 Bernadette Douwel PortugalFireFundBeiraBaixa.

Hoe blij kan je zijn met een beetje regen. Inmiddels heeft het hier in totaal al  23 mm geregend. De eerste groene sprietjes piepen al weer door het zwart heen. Maar de  weersverwachting voor de komende weken ziet er niet goed uit. Geen regen, temperatuur loopt op richting de 30°C en men waarschuwt al weer voor bosbrandgevaar. Schrale troost, alles wat verbrand is, kan niet opnieuw branden.

Vanmiddag zijn Peter en ik een paar uur aan het werk geweest in de sporthal van Tábua, waar kleding en voedsel voor de slachtoffers worden verzameld. Wij hebben heel veel kleding gesorteerd. Er kwam ook een Engelse binnen, in wiens ogen je duidelijk kon zien dat zij een van de slachtoffers was. Zij kwam douchen en vroeg mij haar te helpen met het zoeken naar warme sokken. Zij kreeg dat zelf niet voor elkaar!

 

dit was ons werkterrein vanmiddag

Peter en ik merken heel duidelijk hoe stress je te pakken neemt. De afgelopen week voelde ik mij doodmoe. Vanmorgen voor het eerst voelde ik mij uitgerust, maar na een paar uur kleding uitzoeken waren wij allebei kapot en zijn wij weer naar huis gegaan.